گزینه های دودویی آموزش در افغانستان

شاخص قیمت

گزارش بانک جهانی از شاخص قیمت ها در بورس های کالایی جهان

بانک جهانی هر ماه گزارشی در مورد شاخص قیمت محصولات مختلفی که در بورس‌های کالایی معامله می‌شود، تهیه می‌کند. این دسته از کالاها شامل ۷۰ قلم است که نوسانات قیمت این محصولات و دلایل آن در گزارش بانک جهانی مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

به گزارش اختصاصی «کالاخبر»، کالاهای مورد مطالعه به ۶ دسته کلی شاخص قیمت مواد اولیه کشاورزی، محصولات کشاورزی، انرژی، فرآورده‌های غذایی، دانه‌های خوراکی و فلزات و مواد معدنی تقسیم می شود؛ همچنین در این گزارش ها، سال ۲۰۱۰ به‌عنوان سال پایه در نظر گرفته‌شده است و شاخص در این سال برابر با ۱۰۰ است.

براساس این گزارش، در اولین ماه سال میلادی جاری شاخص قیمت مواد اولیه کشاورزی برابر با ۷۹.۷۴ درصد بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل با کاهش ۳.۶۸ درصدی همراه شد. شاخص قیمت محصولات کشاورزی در دنیا در ابتدای ماه فوریه ۲۰۱۸ برابر با ۸۳.۶۳ بود که نسبت به ماه قبل از آن ۱.۱۸ درصد افزایش داشت ولی در مقایسه با مدت مشابه سال قبل افت چشمگیری را تجربه کرده بود؛ در ابتدای فوریه سال ۲۰۱۷ شاخص قیمت محصولات کشاورزی در دنیا برابر با ۸۷.۰۴ بود.

شاخص قیمت انرژی نیز به عددی نزدیک به ۷۳.۸۰ درصد رسید که نسبت به سال قبل کاهش داشت؛ شاخص قیمت انرژی در اولین ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳.۲۱ درصد کمتر بود.

طبق مطالعات انجام شده، شاخص قیمت محصولات غذایی در این ماه به رقم ۸۶.۹۷ رسید و شاخص قیمت دانه‌های خوراکی از رقم ۸۸.۴۵ فراتر رفت. شاخص قیمت فرآورده‌های غذایی در ماه مورد مطالعه نیز در حالی نسبت به ماه قبل از آن رشد کرده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل با افت ۴.۰۴ درصدی همراه بود. مقایسه شاخص قیمت مواد غذایی با سال ۲۰۱۴ میلادی نیز نشان می‌دهد که این شاخص نسبت به سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ میلادی افت زیادی را شاهد بوده است.

در تمام دسته‌های کالایی موردمطالعه شاخص قیمت کالاها نسبت به ماه پیش از آن رشد داشته و تنها شاخص قیمت فلزات و مواد معدنی است که با افت ۰.۳۹ درصدی نسبت به دسامبر سال ۲۰۱۸ میلادی به رقم ۷۵.۷۷ درصد رسیده است.

مفهوم شاخص بهای کالاها و خدمات

نرخ تورم

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) معیار سنجش تغییرات قیمـت کالاهـا و خدمات است.

به گزارش خبرنگار ایبِنا، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) معیار سنجش تغییرات قیمـت کالاهـا و خدماتی است که توسط خانوارهای شهرنشین به مصرف می‌رسد. این شـاخص بـه عنـوان وسیله‌ای برای اندازه گیری سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات مورد مـصرف خانوارهـا، یکـی از بهترین معیارهای سنجش تغییر قدرت خرید پول کشور به شمار می رود.

کاربرد این شاخص در تعدیل مزد و حقوق در قراردادهـای دوجانبـه، نیـز دعـاوی حقـوقی و همچنـین معیار سنجش میزان تورم در اقتصاد است. در سال پایـه ١٣٩٠ بـا اسـتفاده از نتـایج بررسی بودجه خانوارهای شهری ایران تجدیدنظری در انتخاب کالاها و خدمات نماینده صورت گرفت و از بین کالاها و خدماتی که خانوارهای شهری مصرف می‌کنند، تعـداد ٣٨٥ قلـم کـالا و خدمت (٢٩٤ قلم کالا و ٩١ قلم خدمت) با توجه به اهمیت آنها انتخـاب شد.

هر یک از گروه‌های اصلی هزینه نیز به زیرگروه هـایی تقـسیم مـی شـوند کـه هریـک از زیرگروه‌ها به تنهایی شامل چندین کالا یا خـدمت بـا خـصوصیات مـشابه بر اسـاس طبقـه بنـدی Classification Of Individual Consumption by Purpose سازمان ملل است.

فرایند محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی شامل دو مولفه اصلی است. مولفه اول تعیین ترکیب کالاها و خدمات مصرفی خانوارها و میزان مصرف هر یک از اقلام در سال پایه است که به آن سبد شاخص می‌گویند. رصد تغییرات قیمت اقلام سبد شاخص در طول زمان نیز مولفه دوم در فرآیند محاسبه بهای کالاها و خدمات مصرفی است.

رصد تغییرات قیمت اقلام از اول هر ماه آغاز می‌شود و تا روز بیست‌ و نهم همان ماه ادامه می‌یابد. جمع‌آوری اطلاعات مربوط به قیمت کالاها و خدمات در همه شهرهای مورد بررسی از طریق مراجعه مستقیم آمارگیران ثابت، رسمی، محلی و کارآزموده اداره آمار اقتصادی بانک مرکزی به منابع اطلاع و مصاحبه با آنها صورت می‌گیرد.

آمارگیران اقتصادی بانک مرکزی هر ماه به حدود شاخص قیمت ۴۰ هزار منبع اطلاع مراجعه و قیمت جاری بیش از ۱۲۱ هزار مظنه از کالاها و خدمات را پرسش می‌کنند و شاخص قیمت در صورتی که قیمت کالا یا خدمتی در ماه قیمت‌گیری نسبت به ماه گذشته افزایش یا کاهش داشته باشد، دلایل این نوسان بررسی می‌شود. در جمع‌آوری اطلاعات همواره سعی می‌شود قیمت‌های عملی حاکم بر بازار هر شهر جمع‌آوری و گزارش شود.

شاخص قیمت

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Motahari M, Lotfalipour M R, Matin S. Investigating the Causal Relationship between Producer Price Index and Consumer Price Index for the Economy of Iran. QJER. 2016; 16 (1) :141-164
URL: http://ecor.modares.ac.ir/article-18-10710-fa.html

مطهری محب اله، لطفعلی پور محمد رضا، متین شهاب. بررسی رابطه علّی میان شاخص قیمت تولیدکننده و مصرف کننده در اقتصاد ایران. پژوهشهای اقتصادی (رشد و توسعه پايدار). 1395; 16 (1) :164-141

1- دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی
2- استاد گروه اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی
3- دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده‌ علوم اقتصادی و اداری

شناخت ماهیت ارتباط علّی میان متغیرهای اقتصادی برای سیاستگذاران و برنامه­ریزان اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین، مطالعه حاضر علیت گرنجری میان شاخص قیمت تولید کننده (PPI) و شاخص قیمت مصرف­کننده (CPI) را برای اقتصاد ایران بررسی می‌کند. از نقطه نظر سیاستی، نتایج مطالعه می توانند سیاستگذاران اقتصادی را در اتخاذ سیاست‌های مؤثر ضد تورمی آگاه سازند. برای این منظور، داده­های ماهانه دوره زمانی 1369 تا 1390 به کار گرفته شده اند. نتایج آزمون هم­انباشتگی نشان می دهد که ارتباط تعادلی بلندمدتی میان این متغیرها وجود دارد. بر اساس آزمون هسیائو، در هر دو افق زمانی کوتاه مدت و بلندمدت، علیت دوطرفه میان CPI و PPI وجود دارد. آزمون تودا شاخص قیمت و یاماموتو نیز بر ارتباط علّی دوطرفه میان متغیرها دلالت شاخص قیمت دارد. با این حال، به نظر می رسد که علیت از PPI به CPI قوی­تر از CPI به PPI است که فرضیه کاشینگ و ام. ­سی. گاروی (1990) را تأیید می کند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا